Laika Buk ni a akyu ara ni

Jul 02, 2018

Shiga hpe tawn da u



1.Tengman ai arung arai ni a hkam sha lam hpe jat bang yang, .


Arizona Dakkasu kaw na ndai sawk sagawn ai lam gaw, asak kaba sai ni a asak hpe n sawn ai sha, madu ai lam hta, yawng kam ai gaw, e{0}}} laika buk ni hte .laika buk nigrai shai ai. "Anhte hkaja ai myit masa madu ai lam ngu ai gaw tara shang madu ai lam (sh) tara shang ahkaw ahkang ni hte n seng ai sha, masha ni gaw nye a hpa re ai hpe mu mada ai lam hte seng ai." Ndai sawk sagawn ai lam hpe woi awn ai, Arizona Dakkasu kaw na Associate Sara kaba Sebrina Humm She tsun ai hta, shi gaw madung hku nna, jai lang ai ni a myit sawn sumru ai lam hte akyang lailen ni hpe sawk sagawn ai.


Hulme a sang lang dan ai hku nga yang, myit masa lam hpe hkra machyi shangun ai lam gaw, lam kaba masum a n-gun atsam hpe hkam sha ai: masha ni gaw tinang a arung arai ni hpe hkang lu ai ngu hkam la ai kun; shanhte kadai ni re ai hpe tsun dan na matu ndai sutgan hpe kam hpa ai kun; hte ndai lam gaw shanhte hpe shinggyim wuhpawng hpe madi shadaw ya lu ai kun ngu ai hpe mung tsun dan ai. Tinang hta nga ai ngu ai hkam sha lam. Digital arung arai ni a masa hta, "n teng ai arung arai ni" hte hpring nga ai. Ndai zawn re ai lam ni gaw anhte a computer, mobile phone (sh) sumwi ni garan gachyan ai file rai na re. Shanhte gaw tengman ai arung arai ni hta grau nna concept ni hpe n tara ai hku mu mada ai.


Hulme tsun ai hta, shanhte a sawk sagawn ai lam a jahtum daw langai gaw, yawng gaw "laika buk," e{0}}} laika buk ni rai tim, tsep kawp n bung ai arung arai ni rai nga ai. E{2}} laika buk ni gaw service mahkrum madup hte grau bung nna, grau nna bungli galaw lu ai hte tatut galaw mai ai mahkrum madup ni hpe jaw ya ai zawn rai nga ai. Bai nna, hkum hkrang laika buk langai hpe hti yu yang, anhte a hkam sha lam yawng lawm nna, nang grau myit dik ai ngu hkam sha na re. Dai hta n-ga, shanglawm ai masha law law tsun ai gaw, e{5}} laika buk ni jaw ai laika buk ni kaw nna, shanhte a manu ni gaw loi mi manu dan ai, hpa majaw nga yang, shanhte gaw laika buk laika buk ni zawn hkam sha ai lam n nga ai, "dai gaw screen kaji langai zawn rai nga ai zawn rai nga ai, laika buk langai mi lai mat sai" . Helm gaw laika buk ni gaw ma ni a shawng nnan na matut mahkai lam langai mi re ai hpe madi madun da ai. "Hkum hkrang laika buk gaw grai laklai ai arung arai langai mi re. Hkum hkrang laika buk ni gaw masha law law a matu grai ahkyak ai hpe anhte chye ga ai."


2. Yup na matu karum ya ai, electronics gaw hpang de yup shangun ai


Laika buk a akyu gaw, myit dik lam hte seng ai ngu ai hkam sha lam sha n rai, anhte a hkamja lam a matu mung grau akyu rawng nga ai. Ndai sawk sagawn ai hta, shana aten hta tablet ntsa kaw sumla hkrung (sh) TV lamang ni hpe yu ai shaloi, anhte a yup ai lam hpe jahten kau nna, jahpawt aten hta anhte hpe myit n pyaw shangun ai hpe mu lu ai. Raitim shana aten hta laika buk (sh) shiga laika ni hpe hti ai majaw ndai manghkang hpe n byin shangun na re.


Mobile phone, tablet PC, e{0}}} laika buk ni hpe shana de grau grau lang ai. Anhte gaw yup ai aten kaw nna grau grau hpang hkrat wa ai sha n-ga, electronic arung arai ni a nhtoi gaw anhte a bawnu hpe hkring sa na matu yak hkak shangun nga ai. Ndai nhtoi gaw melatonin hpe shapraw ai lam hpe shayawm ya nna, anhte yup ra ai aten hta "nga nga" na matu ahkang jaw ai.


Harvard Tsi Jawng kaw na sawk sagawn ai hta, asak 25 ning hte lawu na hkam kaja ai masha kaba ni hpe chyam dinglik ai lam ni hta shang lawm na matu lata la ai, shanhte hpe n-gun n rawng ai sha shana 5 lang matut manoi tablet computer ni hpe lang na matu ahkang jaw ai, laika buk ni hte shiga laika zawn re ai laika buk ni hpe hti na matu shana 5 lang bai hti na matu ahkang jaw ai. Shanglawm ai ni gaw nhtoi{2}}emitting tablet hpe lang ai shaloi, hkying hkum mi daram sha yup ma ai. Test ni hta shanglawm ai ni gaw melatonin madang yawm ai, melatonin galaw ai lam hpe jahkring kau ai, yup pyaw na aten grau law hkra jai lang ai hpe mu lu ai. Shang lawm ai ni tsun ai hta, shana aten hta dai daram n yup ai raitim, jahpawt rawt ai hpang na hkying hkum mi gaw dai daram n dan dawng ai.

Dai mahtai ni gaw, shana aten hta artificial nhtoi hpe lang ai tablet ni gaw, yup ai aten hta aten galu mat ai, melatonin secretion hpe pat shingdang kau ya ai, hpang shani hta "gawng n-gun yawm mat ai" sadi jaw ai lam ni hpe mu lu ai. Shiga laika (sh) laika buk hti ai gaw ndai manghkang hpe n byin shangun na re.


3.Myit dum ai lam a lam ni hpe grau nna myit maju jung nna grau nna myit maju jung ai


Matthew H. Schnepp gaw, Massachusetts Boston Dakkasu hte Massachusetts Hpaji Jawng lapran na jawm galaw ai masing langai rai nga ai Visual Learning Lab a director rai nga ai. Shi a ningmu hta, laika buk laika buk hte e{2}} laika buk hpe lata ai gaw, tinang ra sharawng ai hta madung nga ai. Nkau mi gaw shanhte a lata hta classic laika buk ni hpe jum da ai hkam sha lam, manam pyaw ai lam hte hkra ai lam ni hpe ra sharawng ma ai. Laika buk ni hpe ra sharawng ai masha law law gaw, htunghking zawn naw rai nna, laika buk ni a mahkrum madup hpe myit maju jung ma ai. Laika buk laika buk ni gaw, madung hku nna, grai kaja hkra hkrang shapraw da ai, grai tsawm ai hte manam pyaw ai, grau shinggyim hkam sha lam nga ai.


Dai hta n-ga, sawk sagawn ai lam kaji nkau mi hta, laika buk langai hpe hti ai hta, electronic jak langai ngai hpe hti ai hta, myit dum ai lam hpe hkam la lu na matu grau myit maju jung nna, mai byin ai lam ni hpe mu lu ai. Guardian wa gaw Norway mungdan hta galaw ai chyam dinglik ai lam langai hpe tsun dan ai, dai hta masha ni gaw Kindle (sh) laika buk langai mi hta maumwi kadun langai hpe hti ai. Dai hpang, shanglawm ai ni kaw na ga san ni hpe san ma ai. Laika buk hpe hti ai ni gaw grau nna lawm ai tsawra myit node hpe hkrak hkrak dum na matu mai byin ai.

"Laika hta hti ai shaloi, hkra maga na laika man ni gaw grau galu wa nna, hkra maga na laika man ni gaw grau htum wa nga ai hpe lata hte hkam sha lu ai." ngu sawk sagawn ai lam a madung sawk sagawn ai wa tsun ai, Norway mungdan, Stavanger Dakkasu na Anne Mangen tsun ai. "Ndai lam gaw laika hti ai wa hpe loi mi karum ya sai rai na re, laika hti ai ni hpe laika buk a rawt jat galu kaba lam hte rawt jat lam gaw grau ngang grin ai ngu hkam sha shangun ai, dai hku nna maumwi hpe gyin shalat lu na matu."

San sagawn ai lam hpe sa dat u